تفاوت بین کیست پستان و بیماری فیبروکیستیک پستان در نوع و گستردگی تغییراتی است که در بافت پستان ایجاد میشود، هرچند هر دو شرایطی خوش خیم و غیرسرطانی هستند و اغلب علائمی شبیه به هم دارند. در ادامه به تفاوت ها و شباهت های آن ها میپردازیم:
- کیست پستان: کیست پستان یک توده خوش خیم و پر از مایع است که در بافت پستان شکل میگیرد. کیست ها معمولاً به صورت تکی ظاهر میشوند، در برخی افراد امکان دارد چندین کیست همزمان در یک پستان ایجاد شود. برخی از ویژگی های کیست ها شامل موارد زیر است:
- ساختار: معمولاً به شکل توده ای گرد و متحرک در زیر پوست حس میشود.
- علائم: حساسیت یا درد در محل کیست به خصوص در دوره قبل از قاعدگی احساس شود.
- تشخیص: با استفاده از سونوگرافی و ماموگرافی قابل شناسایی هستند. اگر توده حاوی مایع باشد و از نوع کیست ساده باشد، خوش خیم محسوب میشود.
- بیماری فیبروکیستیک پستان: بیماری فیبروکیستیک پستان نوعی عارضه است که با تغییرات کلی در بافت پستان همراه است. این تغییرات شامل ایجاد کیست های کوچک، بافتهای متراکم و حساسیت به لمس میباشد. ویژگی های اصلی این بیماری شامل موارد زیر است:
- ساختار: در این بیماری، بافت پستان به شکل متراکم، ناهموار و با تودههای کوچک قابل لمس میشود.
- علائم: درد و حساسیت در پستان که اغلب به صورت دورهای و در دوره قبل از قاعدگی تشدید میشود. همچنین، این تغییرات در هر دو پستان رخ میدهند.
- تشخیص: با ماموگرافی و سونوگرافی قابل شناسایی است و گاهی برای تشخیص دقیق تر نمونه برداری هم انجام میشود.
تفاوتها و شباهتها کیست و بیماری فیبروکیستیک پستان
| ویژگی | کیست پستان | بیماری فیبروکیستیک پستان |
| ساختار | توده پر از مایع، معمولاً منفرد | تغییرات گسترده در بافت پستان |
| علائم | درد محدود به ناحیه کیست | درد و حساسیت گسترده در پستانها |
| تشخیص | سونوگرافی، ماموگرافی | سونوگرافی، ماموگرافی، نمونهبرداری |
| نوع درمان | تخلیه مایع در صورت نیاز | مسکنها، تغییرات سبک زندگی |
کیست پستان یا فیبروکیستیک؟
هرچند هر دو وضعیت خوش خیم هستند، اما از نظر احتمال تغییرات، بیماری فیبروکیستیک پستان به دلیل تغییرات گسترده تر و علائم مزمن نیاز به توجه بیشتری دارد. همچنین، این بیماری کار تشخیص سرطان پستان را در صورت بروز عوارض، پیچیده میکند. در هر صورت، هر دو وضعیت نیاز به پایش منظم دارند و در صورت بروز علائم جدید یا تغییر در حالت پستان، باید به بهترین متخصص پستان مراجعه شود.
چه تفاوتهایی در علائم و نشانهها وجود دارد؟
تشخیص کیست و بیماری فیبروکیستیک پستان به دلیل برخی شباهت های علائمی در نگاه اول چالش برانگیز میباشد، اما با دقت به نوع علائم و نشانه ها میتوان تفاوت هایی را شناسایی کرد. کیست پستان اغلب به صورت یک توده گرد و نرم در زیر پوست حس میشود که به راحتی حرکت میکند و حساس به لمس است. درد ناشی از کیست معمولاً محدود به محل آن است و پیش از قاعدگی بیشتر میشود. کیست ها معمولاً تکی هستند .
از سوی دیگر، بیماری فیبروکیستیک پستان به طور کلی شامل تغییرات وسیع در بافت پستان است و توده های کوچک و متراکم در نواحی مختلف پستان حس میشود. این تغییرات باعث میشود پستان به صورت ناهموار و متراکم حس شود. درد و حساسیت ناشی از فیبروکیستیک معمولاً در سراسر پستان یا هر دو پستان وجود دارد و در دوره های مختلفی از ماه، به ویژه پیش از قاعدگی، تشدید میشود. برخلاف کیست، بیماری فیبروکیستیک به صورت پراکنده تر است و تغییرات در بافت پستان بیشتر حس میشود.
روشهای تشخیص و درمان کیست پستان در مقابل فیبروکیستیک
تشخیص کیست پستان و بیماری فیبروکیستیک پستان با استفاده از روش های مشابهی همچون سونوگرافی و ماموگرافی انجام میشود، اما تفاوت هایی در بررسی و درمان آن ها وجود دارد. در مورد کیست های پستان، سونوگرافی اغلب توده پر از مایع را تشخیص میدهد و اگر توده ساده باشد و علائمی نداشته باشد، معمولاً نیازی به درمان ندارد؛ در صورت بروز درد یا بزرگ شدن کیست، مایع آن قابل تخلیه است. از طرف دیگر، بیماری فیبروکیستیک پستان نیز با سونوگرافی و ماموگرافی شناسایی میشود، اما به دلیل تغییرات گسترده در بافت پستان، نمونه برداری هم برای اطمینان از خوش خیم بودن آن لازم میشود. درمان بیماری فیبروکیستیک بیشتر بر تسکین علائم تمرکز دارد و شامل مصرف مسکن ها، تغییرات در رژیم غذایی مانند کاهش مصرف کافئین و نمک و در برخی موارد استفاده از داروهای هورمونی میشود تا درد و حساسیت را کاهش دهد. هر دو وضعیت نیازمند پایش منظم هستند تا در صورت بروز تغییرات بیشتر، بررسی های دقیق تری انجام شود.
علل ایجاد کیست و بیماری فیبروکیستیک
علل ایجاد کیست پستان و بیماری فیبروکیستیک پستان دقیقاً مشخص نیست، اما به نظر میرسد هر دو وضعیت به تغییرات هورمونی در بدن مرتبط باشند. کیست پستان معمولاً به دلیل تجمع مایع در بافت پستان و تغییرات هورمونی، به ویژه نوسانات استروژن در دوران قاعدگی یا یائسگی، شکل میگیرد. این تغییرات هورمونی منجر به تشکیل کیست های پر از مایع میشود که در دوره های مختلف قاعدگی بزرگ تر یا کوچک تر میشوند. در مورد بیماری فیبروکیستیک پستان، تغییرات هورمونی نیز نقش اساسی دارد. این بیماری در زنان بین ۳۰ تا ۵۰ سال بیشتر شایع است. هورمون هایی مانند استروژن و پروژسترون باعث تغییراتی در بافت پستان میشوند و فیبروم و کیستهای کوچک ایجاد میکنند. برخی تحقیقات نیز نشان داده اند که عواملی مانند استرس، رژیم غذایی و سابقه خانوادگی در افزایش احتمال بروز این وضعیت ها نقش دارد.
نحوه تشخیص تفاوت بین کیست های پستانی و فیبروکیستیک
تشخیص تفاوت بین کیست های پستانی و فیبروکیستیک معمولاً به دلیل شباهت در برخی از علائم، مانند درد و تودههای قابل لمس، دشوار میباشد. برای تشخیص بهتر، مراجعه به جراح سینه و انجام بررسی های تخصصی توصیه میشود. کیست های پستانی معمولاً به صورت تودههای گرد و نرم، متحرک و پر از مایع حس میشوند که در یک نقطه از پستان قرار دارند و با لمس، مشخصاً احساس یک توده صاف و متحرک را دارند. این تودهها به طور معمول در طول چرخه قاعدگی تغییر اندازه میدهند و گاهی دردناک میشوند، اما علائم آن ها محدود به همان ناحیه است. در مقابل، فیبروکیستیک معمولاً به صورت بافت های متراکم و ناهموار در بخش های مختلف پستان حس میشوند و در هر دو پستان ایجاد میشوند. این تغییرات گسترده تر بوده و با درد و حساسیت بیشتری همراه هستند که اغلب در دوره قبل از قاعدگی تشدید میشود. روشهای تصویربرداری مانند سونوگرافی و ماموگرافی معمولاً کمک میکنند تا پزشک بتواند تشخیص دقیقی بین کیست و تغییرات فیبروکیستیک انجام دهد.
تغییرات هورمونی و نقش آنها در ایجاد کیست و فیبروکیستیک
تغییرات هورمونی، به ویژه نوسانات هورمون های استروژن و پروژسترون، نقش مهمی در ایجاد کیست های پستانی و تغییرات فیبروکیستیک پستان دارند. این نوسانات که در طول چرخه قاعدگی، بارداری و دوران یائسگی رخ میدهند، باعث تحریک و رشد سلول های بافت پستان میشوند و منجر به تجمع مایع و ایجاد کیست ها یا تغییرات فیبروکیستیک میگردند. استروژن با تحریک رشد سلول های پستان، احتمال تشکیل کیست های پر از مایع را افزایش میدهد. همچنین، پروژسترون با افزایش تراکم بافت پستان، به ایجاد ساختارهای فیبروکیستیک کمک میکند.
این تغییرات معمولاً در دوره قبل از قاعدگی تشدید میشوند؛ به همین دلیل، بسیاری از زنان در این زمان احساس تورم و درد بیشتری در پستان ها دارند. در برخی از زنان، حساسیت به این نوسانات هورمونی بیشتر است و باعث ایجاد کیست های متعدد یا تغییرات گسترده فیبروکیستیک میشود. به همین دلیل، تنظیم هورمون ها با روش های درمانی مانند داروهای هورمونی یا تغییرات سبک زندگی در کاهش علائم و پیشگیری از رشد کیست ها و تغییرات فیبروکیستیک مفید میباشد.
آیا کیستها و فیبروکیستیک خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش میدهند؟
به طور کلی، کیست های پستانی و فیبروکیستیک پستان بهعنوان شرایط خوش خیم و غیرسرطانی شناخته میشوند و در اکثر موارد به خودی خود خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش نمیدهند. کیست های ساده معمولاً پر از مایع بوده و اگر در سونوگرافی ساختار خوش خیم آن ها تأیید شود، خطرناک نیستند. در مورد بیماری فیبروکیستیک، اگر تغییرات بافتی بدون تکثیر سلولی باشد، احتمال ابتلا به سرطان نیز بالا نمیرود. اما در برخی موارد نادر، اگر تغییرات فیبروکیستیک با تکثیر غیرعادی سلول ها همراه باشد، کمی خطر ابتلا به سرطان پستان افزایش مییابد. به همین دلیل، در صورت مشاهده تغییرات غیرعادی، پزشک بررسی های بیشتری مانند بیوپسی را توصیه میکند.