فیبروکیستیک پستان یک تغییر خوشخیم و شایع در بافت سینه است که باعث ایجاد تودههای سفت، کیستهای کوچک یا بزرگ و حساسیت پستان میشود. این وضعیت معمولاً بهدلیل نوسانات هورمونی، بهویژه در دوران قبل از قاعدگی، ایجاد میشود و ارتباطی با سرطان پستان ندارد. بسیاری از زنان در سنین باروری درجاتی از فیبروکیستیک را تجربه میکنند و معمولاً علائم آن با تنظیم هورمونها یا تغییر سبک زندگی کنترل میشود.
این تغییرات در بافت سینه میتواند به شکلهای مختلف ظاهر شود، از کیستهای ساده گرفته تا فیبروز شدیدتر. شناخت انواع فیبروکیستیک پستان به زنان کمک میکند تا تفاوت آن را با تودههای نگرانکننده تشخیص دهند و در صورت نیاز به موقع به پزشک مراجعه کنند. هر نوع ویژگی خاص خود را دارد و ممکن است شدت و علائم متفاوتی ایجاد کند.
انواع فیبروکیستیک پستان
تومور فیبروکیستیک پستان یا یکی از بیماریهای رایج پستان است که با ایجاد تومورهای خوشخیم و معمولاً بی خطر در بافت پستان همراه است. بیشتر تومورهای فیبروکیستیک پستان در زیر ۴۰ سالگی بروز میکنند و معمولاً با ظاهر تومورهای لختی و زخمی همراه هستند. برخی از انواع فیبروکیستیک پستان شامل موارد زیر هستند:
- تومور فیبروآدنوماتوزی: این نوع تومورها به دلیل تشکیل هستههای کروماتینی پلکی و عدم وجود افزایش سلولی همراه با هیپرپلازی، معمولاً بی خطر هستند.
- تومور فیبروستیموم: این نوع تومورها به دلیل حمله به بافتهای سالم پستان و وجود ناهنجاریهای بین سلولی، معمولاً خطرناک هستند.
- تومور فیبروآدنوماید: این گونه تومورها به دلیل حضور لایه بینی سلولی و وجود تخمیر، معمولاً به درمان حساس هستند.
در هر صورت، برای تشخیص انواع تومورهای فیبروکیستیک پستان، نیاز به آزمایشهای خون، سونوگرافی، ماموگرافی و در برخی موارد بیوپسی است.
| نوع فیبروکیستیک | توضیح | علائم شایع | درمان / مدیریت |
|---|---|---|---|
| کیست ساده | کیستهای پر از مایع که معمولاً خوشخیم هستند | توده قابل لمس، حساسیت خفیف، تغییر اندازه با چرخه قاعدگی | مشاهده، مراقبتهای خانگی، گاهی آسپیراسیون در صورت بزرگ شدن |
| کیست پیچیده | کیستهایی با دیواره ضخیمتر یا اجزای جامد | توده سفت، حساسیت متوسط تا شدید | بررسی با سونوگرافی، گاهی آسپیراسیون، پیگیری منظم |
| فیبروآدنوزیس | ترکیبی از فیبروز و کیستها | توده محکم، حساسیت متغیر، گاهی درد قاعدگی | تمرینات سبک، داروهای ضدالتهاب، پیگیری دورهای |
| هیپرپلازی غیرمعمول | رشد غیرطبیعی سلولهای مجاری یا لوبولها بدون بدخیمی قطعی | ممکن است بدون علامت یا توده قابل لمس | پیگیری منظم، گاهی نمونهبرداری |
| فیبروز شدید | افزایش بافت فیبروزی در پستان | سفتی و گاهی درد منتشر | مدیریت درد، ماساژ، تغییر سبک زندگی، پیگیری دورهای |
تفاوت کیست و فیبروکیستیک در چیست ؟
کیست پستان و فیبروکیستیک پستان دو حالت متفاوت هستند که گاهی به دلیل شباهت ظاهری با هم اشتباه گرفته میشوند. کیست پستان معمولاً یک کیسه پر از مایع است که در یک نقطه مشخص ایجاد میشود و اغلب بهعنوان یک توده نرم یا قابلحرکت در سینه لمس میشود. این کیستها معمولاً تکبودند یا تعداد کمی دارند و علت آنها معمولاً تغییرات طبیعی هورمونی است. کیستها اغلب بدون خطر بوده و با سونوگرافی بهراحتی تشخیص داده میشوند.
اما فیبروکیستیک پستان یک وضعیت گستردهتر است که شامل ترکیبی از بافت فیبری، کیستهای متعدد و تغییرات هورمونی در بافت پستان میشود. در این حالت سینهها ممکن است در دورههایی حساس، دردناک یا متورم شوند. فیبروکیستیک یک اختلال خوشخیم و مزمن است که معمولاً در هر دو پستان دیده میشود و ممکن است همراه با تودههای سفت، کیستهای کوچک متعدد و بافت فیبری باشد. درواقع فیبروکیستیک یک نام کلی برای مجموعهای از تغییرات غیرسرطانی سینه است، نه یک کیست منفرد.
| موضوع | کیست پستان | فیبروکیستیک پستان |
|---|---|---|
| ماهیت | کیسه پر از مایع بهصورت توده منفرد | مجموعه تغییرات شامل کیستهای ریز، فیبروز و حساسیت |
| تعداد | معمولاً یک یا چند کیست محدود | ممکن است در هر دو سینه و بهصورت گسترده دیده شود |
| علائم | توده نرم، گاهی بدون درد | درد، حساسیت، تورم دورهای و تودههای متعدد |
| چرخه قاعدگی | ممکن است کمی تحت تأثیر قرار گیرد | علائم کاملاً وابسته به نوسانات هورمونی |
| تشخیص | سونوگرافی یا تخلیه کیست | معاینه، سونوگرافی و بررسی الگوی علائم |
| وضعیت بیماری | معمولاً موقتی و بیخطر | یک شرایط مزمن و غیرسرطانی با نوسان علائم |
علائم بیماری فیبروکیستیک پستان
- علائم بیماری فیبروکیستیک پستان میتواند شامل یک یا چند علامت زیر باشد:
- تودههای خمیری و یا تومورهایی که به لمس درون بافت پستان قابل احساس هستند.
- درد و حساسیت در پستان.
- تورم و احتقان در پستان.
- عصبانیت یا تغییرات خلقی و روحی، که ممکن است از افزایش اضطراب و نگرانی ناشی شود.
تشخیص بیماری فیبروکیستیک پستان برای پزشک با توجه به این علایم و انجام امتحانات دقیق پستان انجام میشود. هرچند که بیشتر موارد فیبروکیستیک پستان به صورت خوشخیم هستند و هیچ تهدیدی برای سلامتی ندارند، اما این بیماری در کمتری از موارد میتواند به بیماری مرتبط با سلولهای خود پستان تبدیل شود. برای این دلیل، اگر هرگونه علامتی از بیماری پستان در خود تشخیص دهید، بهتر است سریعاً به پزشک خود مراجعه کنید
چه کسانی بیشتر دچار فیبروکیستیک سینه میشوند؟
فیبروکیستیک سینه یک بیماری رایج در زنان است. بیشتر زنان در دوران بارداری، پیش از ایستادن پستانی، قبل از پریود و در سنین ۳۰ تا ۵۰ سال دچار فیبروکیستیک سینه میشوند. البته همچنین در برخی موارد ممکن است در زنان دیگری هم همراه با علائم تشخیص داده شود
تشخیص بیماری فیبروکیستیک پستان
تشخیص بیماری فیبروکیستیک پستان به وسیله انجام تاریخچه پزشکی دقیق، امتحان فیزیکی پستان و تصویربرداری پستان مانند ماموگرافی و سونوگرافی انجام میشود.
علائم فیبروکیستیک پستان ممکن است شامل گردش خون در سینه، لکه های قهوهای-قرمز روی سینه و یا حساسیت و درد در سینه باشد.
تاریخچه پزشکی دقیق شامل دریافت و توصیف علائم و نشانههایی که در حال حاضر تجربه میکنید و نیز سوابق پزشکی شما و تاریخ خانوادگی افرادی که مبتلا به بیماری فیبروکیستیک پستان یا سایر نوعی از بیماریهای پستان بودهاند میشود.
بعد از بررسی تاریخچه پزشکی، پزشک شما ممکن است یک بررسی فیزیکی انجام دهد تا هر نوع تغییری در سینه را که به دیده برخی یا با استفاده از وسایلی مانند لوپ باشد بررسی کند.
بسته به نتایج بررسی فیزیکی و تاریخچه پزشکی، ممکن است پزشک شما تصمیم بگیرد که تصویربرداری پستان را انجام دهد تا به دقت بیشتری نسبت به ساختار پستان شما و هر نوع تغییراتی که ممکن است وجود داشته باشند بپردازد
درمان فیبروکیستیک پستان
درمان فیبروکیستیک پستان بستگی به شدت و نوع علائم دارد. در برخی موارد، ممکن است درمانی لازم نباشد و تغییر در رژیم غذایی و درمان خانگی ممکن است کافی باشد. اما در مواردی که علائم شدید و غیر قابل تحمل هستند، درمان پزشکی و داروهای تجویز شده توسط پزشک ممکن است ضروری باشد.
این داروها میتوانند شامل ضد التهابها، آنتیاستروژنها، آنتیدیابتیکها و یا آنتیبیوتیکها باشند. همچنین، در مواردی که تشخیصی خاص تعیین شده است، پزشک ممکن است روشهای دیگر را نیز تجویز کند، مانند جراحی یا درمان تجویزی برای خود تودههای پستان.
در کنار این درمانها، اهمیت تغییر در رژیم غذایی و فعالیت بدنی نیز به عنوان درمانهای همراه بسیار مهم هستند. مصرف غذاهایی که سرشار از ویتامین B، ویتامین D، کالسیم و منیزیم هستند میتواند به کاهش علائم فیبروکیستیک پستان کمک کند. همچنین، کم کردن میزان مصرف قند و چربی و افزایش میزان مصرف مواد غذایی سالم میتواند در بهبود علائم و بهبودی سریعتر تاثیرگذار باشد.
آیا فیبروکیستیک پستان تبدیل به سرطان می شود؟
غالباً فیبروکیستیک پستان خطر بسیار کمتری نسبت به سرطان پستان دارد، و اکثر زنان با این بیماری بدون مشکل زیادی زندگی می کنند. با این حال، در موارد نادری، فیبروکیستیک پستان میتواند تبدیل به سرطان پستان شود. بنابراین لازم است تغییراتی که در پستانها مشاهده میشود، با توجه به تاریخچه خانوادگی و سایر عوامل خطر مانند سابقه سرطان پستان در خانواده، توسط بهترین متخصص پستان بررسی شود.