فیبروکیستیک بدخیم پستان یک بیماری خطرناک پستان است که برای زنان در هر سنی قابل تشخیص است و میتواند به صورت رو به رشد پیش برود و به سلولهای سرطانی تبدیل شود.
فیبروکیستیک بدخیم پستان در پستانها شکل میگیرد و میتواند در نواحی مختلف پستان شروع شود که اغلب به صورت یک توده توموری قابل لمس باشد. این بیماری نشانه هایی مانند درد، تورم و تغییر در شکل پستان را نشان میدهد.
تشخیص فیبروکیستیک پستان با استفاده از تصویربرداری دقیق مانند ماموگرافی، سونوگرافی و MRI انجام میشود و در صورت بیماری مسالمتآمیز، درمان اصلی شامل عمل جراحی و ترکیبی از درمانهای پس از جراحی نظیر شیمی درمانی، رادیوتراپی و هورمون درمانی ممکن است.
همچنین، تشخیص بیماری در مراحل اولیه و پیشگیری از آن هم مهم است. ارتقای آگاهی درباره علائم و نشانه های بیماری، تشخیص دهنده ماهر و انجام ماموگرافی در بازههای مناسب، بهبود در تشخیص و درمان بیماری فیبروکیستیک بدخیم پستان بیشترین اهمیت را دارد.

منظور از فیبروکیستیک بد خیم پستان چیست؟
فیبروکیستیک پستان یک بیماری شایع و معمولاً خوشخیم است که به تغییرات غیرسرطانی در بافت پستان اشاره دارد. اما اگر از اصطلاح “فیبروکیستیک بدخیم” استفاده شود، ممکن است به شرایط خاص یا تغییرات غیرطبیعی اشاره داشته باشد که نیاز به ارزیابی دقیقتری دارند.
در حالت عادی، بیماری فیبروکیستیک شامل ایجاد کیستها، سفتی و تغییرات بافتی در پستان است که اغلب با نوسانات هورمونی مرتبط است و بدخیم نیست. با این حال:
- اگر در بافت فیبروکیستیک علائمی مانند رشد سریع، تغییرات غیرمعمول در ساختار سلولی (در بیوپسی) یا ارتباط با سلولهای سرطانی مشاهده شود، ممکن است بدخیمی مطرح شود.
- در این موارد، تغییرات فیبروکیستیک میتوانند یک زمینه مساعد برای بروز سرطان باشند، اما خود فیبروکیستیک ذاتاً سرطان محسوب نمیشود.
بهطور کلی، اگر شرایط فیبروکیستیک مشکوک به بدخیمی باشد، پزشک ممکن است بیوپسی (نمونهبرداری از بافت) یا آزمایشهای تشخیصی دیگر را برای تعیین دقیق وضعیت توصیه کند. توجه به علائم هشداردهنده مانند تودههای سفت، درد شدید یا ترشحات غیرطبیعی از نوک پستان نیز ضروری است.
فیبروکیستیک چیست؟
انواع فیبروکیستیک بدخیم پستان
فیبروکیستیک بدخیم پستان یک نوع سرطان پستان است که بر اساس ویژگیهای سلولی شامل سه دسته مشخص شده است:
1. هایپرپلازی آتیپیک (Atypical Hyperplasia)
- رشد غیرطبیعی سلولهای درون مجاری یا لوبولهای پستان که ممکن است پیشزمینهای برای سرطان پستان باشد.
- اگر این تغییرات در بافت فیبروکیستیک مشاهده شوند، خطر ابتلا به سرطان افزایش مییابد.
2. کارسینوم لوبولار درجا (LCIS – Lobular Carcinoma In Situ)
- نوعی تغییر غیرتهاجمی در سلولهای لوبولهای پستان که در بافت فیبروکیستیک ممکن است دیده شود.
- اگرچه به عنوان سرطان در نظر گرفته نمیشود، اما خطر سرطان مهاجم را افزایش میدهد.
3. کارسینوم مجرایی درجا (DCIS – Ductal Carcinoma In Situ)
- نوعی سرطان غیرتهاجمی که در مجاری پستان ایجاد میشود.
- ممکن است در نواحی دارای تغییرات فیبروکیستیک مشاهده شود.
4. فیبروز و کیستهای مشکوک
- کیستهای فیبروکیستیک که دیوارههای ضخیم یا تغییرات ساختاری غیرمعمول دارند و ممکن است نیاز به بررسیهای دقیقتر، مانند بیوپسی، داشته باشند.
5. رشد فیبروآدنوما با ویژگیهای بدخیم
- در موارد نادر، تودههای فیبروآدنوم (تودههای خوشخیم) ممکن است تغییراتی بدخیم نشان دهند یا به عنوان بستر رشد سرطان عمل کنند.
6. تغییرات همراه با کلسیفیکاسیون
- رسوبات کلسیم که در تغییرات فیبروکیستیک ظاهر میشوند؛ اگر به صورت میکروکلسیفیکاسیون باشند، ممکن است نشانهای از سرطان پستان باشند.
از آنجایی که سرطان پستان فیبروکیستیک بدخیم یک بیماری جدی و پیشرفته است، برای تشخیص و درمان آن لازم است به بهترین متخصص پستان مراجعه کنید.
علائم و نشانه های فیبروکیستیک بد خیم پستان
بیماری فیبروکیستیک بد خیم، ممکن است با این علائم و نشانه ها همراه باشد:
- تودهای در بافت پستان که ممکن است در ابتدا کوچک باشد ولی با گذر زمان بزرگتر شود.
- تغییر در شکل و اندازه سینهها.
- تغییر در رنگ پوست سینه و تغییر در بافت پوست.
- درد، خارش و حساسیت در منطقه پستان.
- ترشحات غیرعادی از سینه، مانند خونریزی، رطوبت، قرمزی و یا سفید شدن.
- تغییر در شکل و اندازه پستانها، مانند بزرگ شدن یک سینه نسبت به دیگری.
- تورم و یا تغییر در شکل پستان.
- بروز لکههای سیاه رنگ روی پوست سینه

هرگونه علائم و نشانهای که در بافت پستان مشاهده شود، باید به یک پزشک متخصص ارجاع داده شود تا بررسی و تشخیص صحیح انجام شود. برای کاهش خطر ابتلا به فیبروکیستیک بدخیم پستان، بهتر است سبک زندگی سالمی را رعایت کنید، به منظم بررسی پزشکی بروید، و در صورت تشخیص بیماری، بستر درمانی توسط پزشک خود را رعایت کنید.
دلایل ایجاد فیبروکیستیک بدخیم پستان
فیبروکیستیک بدخیم پستان یک بیماری خطرناک است که در آن سلولهای بدخیم در بافت پستان شکل میگیرند. علل ایجاد این بیماری ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- سن: با افزایش سن، خطر بروز فیبروکیستیک بدخیم پستان افزایش مییابد.
- تاریخچه خانوادگی: در صورتی که خانواده شما تاریخچه بیماریهای پستان داشته باشند، خطر ابتلا شما به این بیماری بالاتر خواهد بود.
- چاقی: بالا بودن وزن و چاقی نیز میتواند باعث بروز فیبروکیستیک بدخیم پستان شود.
- مصرف الکل: مصرف بیش از حد الکل نیز باعث بروز این بیماری میشود.
- افزایش هورمونهای جنسی: هنگامی که استروژن و پروژسترون در بدن زنان دچار نوسانات میشوند، خطر بروز این بیماری افزایش مییابد.
- سابقه عفونتهای پستان: در صورتی که شما قبلاً با عفونت پستان مواجه شده باشید، خطر ابتلا به این بیماری بیشتر میشود.
فیبروکیستیک بدخیم چه تفاوتی با فیبروکیستیک خوش خیم دارد؟
فیبروکیستیک پستان ممکن است در زنان اتفاق بیفتد. فیبروکیستیک پستان به دلیل تشکیل توده هایی در بافت سینه ایجاد شود که ممکن است در دستگاه ارجاعی سینه تشخیص داده شود.
در صورتی که فیبروکیستیک خوش خیم باشد، بیمار نیاز به درمان و دنبالکردن خاصی ندارد و درصد بدخیم بودن توده کم است. اما در مواردی که فیبروکیستیک پستان بد خیم باشد، خطر سرطان پستان به طور قابل توجهی بیشتر است و نیاز به درمان که ممکن است شامل جراحی و درمان های دیگر باشد، وجود دارد.
بنابراین، تفاوت اصلی بین فیبروکیستیک بد خیم و خوش خیم پستان، در خطر بیشتر سرطان پستان در فیبروکیستیک بد خیم است که به همراه درمان درست و به موقع میتواند پیشرفت این بیماری را تا حدی کاهش دهد.
عوامل خطر در ابتلا به فیبروکیستیک بد خیم پستان
برخی از عوامل می توانند بر ایتلا به این بیماری تاثیر بگذارند. این عوامل عموما شامل موارد زیر می شوند:
- سن: با افزایش سن، خطر ابتلا به فیبروکیستیک بدخیم پستان افزایش مییابد.
- سابقه خانوادگی: اگر در خانواده شما افرادی با سابقه ابتلا به فیبروکیستیک بدخیم پستان وجود داشته باشند، خطر ابتلا به این بیماری برای شما بالاتر است.
- توده و کیست های قبلی: اگر قبلاً تودهای در پستان داشتهاید، خطر ابتلا به فیبروکیستیک بدخیم پستان برای شما بالاتر است.
- سابقه درمان با هورمونهای زنانه: استفاده از هورمونهای زنانه، مانند هورمونهای ضد بارداری، هورمونهای جایگزین درمانی و هورمونهای درمانی برای سرطان، میتواند خطر ابتلا به فیبروکیستیک بدخیم پستان را افزایش دهد.
- عادات غذایی: مصرف مواد غذایی با غلظت بالای چربی، مصرف الکل و افزایش وزن نیز میتوانند خطر ابتلا به فیبروکیستیک بدخیم پستان را افزایش دهند.
هرگونه علائم جدید در ناحیه سینه برای افرادی که قبلاً فیبروکیستیک پستان داشتهاند، باید پیگیری شوند. همچنین، همیشه بهتر است برای نگهداری از سلامتی سینه و پیشگیری از بیماری، به بررسی سینه و تشخیص هرگونه تغییر در آن از جمله بیماری فیبروکیستیک پستان بپردازید.
تشخیص فیبروکیستیک بد خیم پستان
فیبروکیستیک پستان یک وضعیت شایع و غیرسرطانی است که با تغییراتی در بافت پستان، شامل کیستها و فیبروز (بافت سخت یا جوشمانند)، همراه است. با این حال، تشخیص اینکه تغییرات فیبروکیستیک خوشخیم است یا نیاز به بررسی بیشتر دارد، اهمیت زیادی دارد. برای تشخیص و اطمینان از خوشخیم بودن، پزشکان مراحل زیر را انجام میدهند:
1. شرح حال و معاینه بالینی
- شرح حال دقیق: پزشک درباره علائم (درد، تودهها، ترشحات از نوک پستان) و زمان بروز آنها سوال میکند.
- معاینه پستان: لمس پستان برای شناسایی تودهها، قوام بافت، یا هرگونه تغییر.
2. تصویربرداری
- ماموگرافی: برای شناسایی تغییرات مشکوک در بافت پستان. ممکن است به شفافسازی اینکه توده خوشخیم است یا مشکوک به بدخیمی کمک کند.
- سونوگرافی: برای افتراق کیست (حاوی مایع) از تودههای جامد استفاده میشود. کیستها معمولاً خوشخیم هستند.
- MRI (در موارد خاص): اگر ماموگرافی یا سونوگرافی نتیجه قطعی ندهد.
3. آسپیراسیون با سوزن ظریف (FNA)
- اگر کیست مشکوک به نظر برسد، پزشک با استفاده از یک سوزن نازک مایع را از کیست خارج میکند. اگر مایع شفاف باشد و توده از بین برود، معمولاً نیازی به بررسی بیشتر نیست.
4. بیوپسی
- در مواردی که توده جامد یا تغییرات مشکوک در ماموگرافی یا سونوگرافی مشاهده شود، نمونهبرداری (بیوپسی) انجام میشود. بیوپسی میتواند نوع و خوشخیم یا بدخیم بودن تغییرات را تعیین کند.
5. بررسی علائم هشداردهنده
پزشکان به دنبال علائم زیر هستند که ممکن است به بررسی بیشتر نیاز داشته باشد:
- تودهای که به مرور زمان بزرگتر میشود.
- تغییر در پوست پستان (چروکیدگی یا تو رفتگی).
- ترشح خونی از نوک پستان.
- عدم تطابق توده با چرخه قاعدگی.
- وجود سابقه خانوادگی سرطان پستان.
6. پیگیری منظم
اگر تشخیص فیبروکیستیک خوشخیم باشد، ممکن است نیاز به پیگیری منظم با ماموگرافی یا سونوگرافی دورهای باشد.
راه های درمان فیبروکیستیک بد خیم پستان
فیبروکیستیک بدخیم پستان یک بیماری پایدار نیست و باید تحت نظر متخصصین پزشکی قرار گیرد. درصورت استعداد به بدخیمی بیشتر از 50 درصد، پستان باید جراحی شود.
همچنین راه های درمانی برای فیبروکیستیک بدخیم پستان شامل ترکیبی از روشهای زیر میشود:
- جراحی: جراحی هماکنون به عنوان درمان اصلی در رفع فیبروآدنوما های پستان استفاده می شود.
- شیمی درمانی: از داروهای شیمی درمانی برای کاهش حجم آن دریچههای ورود هوا به پستان و درمان سرطان استفاده می شود.
- پرتودرمانی: این روش با استفاده از اشعههای پرتو قوی، با کمک قالبی که روی پستان قرار میگیرد، قطع کردن رشد غیرقابل جراحی را انجام میدهد.
- هورمون درمانی: درمانهای هورمونی جهت خنثی کردن تاثیر هورمون های اندوژن در پستان مورد استفاده قرار میگیرند.
تمام این روشها به طور مستمر توسط یک متخصص بررسی و با توجه به شرایط، برای بیمار تجویز میشود.